ชนิดของคอลลอยด์ ในชีวิตประจำวัน

สามารถแบ่งตาม สถานะของอนุภาคที่กระจายอยู่ในตัวกลาง และสถานะของตัวกลาง ได้ดังนี้

1.  ซอล (Sol) :  เกิดจากอนุภาคของของแข็งกระจายอยู่ในตัวกลางที่เป็นของเหลว  เช่น น้ำแป้ง  แมกนีเซียมไฮดรอกไซด์ (Mg(OH)₂) ในน้ำ  กำมะถันซึ่งเป็นของแข็งกระจายอยู่ในน้ำ  เป็นต้น

2.  เจล (Gel) :  เกิดจากอนุภาคของของแข็งกระจายอยู่ในตัวกลางที่เป็นของเหลว แต่อนุภาคของของแข็งจะมีขนาดโมเลกุลใหญ่ และมีพันธะเชื่อมโยงระหว่างโมเลกุล  เช่น วุ้น เยลลี่ โปรตีน แป้งเปียก  ฯลฯ

3.  อีมัลชัน (Emulsion) :  เกิดจากอนุภาคของของเหลวกระจายอยู่ในตัวกลางที่เป็นของเหลว คือ เป็นการผสมของเหลว 2 ชนิดที่ไม่ละลายซึ่งกันและกันเข้าด้วยกัน

อีมัลชันบางชนิด จะมีการเติมสารที่ทำหน้าที่เป็นตัวประสานลงไป เรียกว่า  อีมัลซิฟายเออร์ (Emulsifier) หรือ อีมัลซิฟายอิงเอเจนต์ (Emulsifying agent)  โดยสารที่ทำหน้าที่เป็น   ตัวประสาน จะทำให้อนุภาคของของเหลวทั้งสองชนิดสามารถกระจัดกระจายแทรกกันอยู่ได้

อีมัลชันที่พบในชีวิตประจำวันมีอยู่มากมาย  เช่น น้ำนม น้ำสลัด  การขจัดคราบไขมันออกจากเสื้อผ้า  ฯลฯ

4.  แอโรซอล (Aerosol) :  เกิดจากอนุภาคของของแข็ง หรือของเหลว กระจายอยู่ในตัวกลางที่เป็นก๊าซ  เช่น ควัน  ควันไฟ  เมฆ หมอก ละอองสเปรย์  ฯลฯ

5.  โฟมของเหลว (Liquid foam) :  เกิดจากอนุภาคก๊าซแขวนลอยอยู่ในของเหลว  เช่น ฟองสบู่  ครีมโกนหนวด  เป็นต้น

6.  โฟมของแข็ง (Solid foam) :  เกิดจากอนุภาคก๊าซแขวนลอยอยู่ในของแข็ง  เช่น ฟองน้ำ  เม็ดโฟม  เป็นต้น

ปรากฏการณ์ทินดอลล์ (Tyndall effect) ในธรรมชาติ

ลำแสงที่เห็นเมื่อแสงส่องผ่านเมฆ หรือหมอก (ซึ่งเป็นละอองน้ำกระจายอยู่ในอากาศ) เป็นปรากฏการณ์ทินดอลล์ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ  เพราะเมฆ หมอก เป็น คอลลอยด์ ชนิดแอโรซอล (Aerosol)  ที่เกิดจากอนุภาคของแข็งหรือของเหลวกระจายอยู่ในตัวกลางที่เป็นก๊าซ หากเกิดขึ้นในตัวเมือง อาจจะเกิดจากควัน (เป็นคาร์บอน ซึ่งเป็นของแข็งกระจายอยู่ในอากาศ)

ปรากฏการณ์ทินดอลล์ (Tyndall effect)  คือ การให้ลำแสงที่สว่างผ่านคอลลอยด์ใดๆ แล้วเราสามารถมองเห็นลำแสงในคอลลอยด์ได้  ซึ่งจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อ ของผสมเป็นชนิดคอลลอยด์เท่านั้น

จอห์น ทินดอลล์ นักวิทยาศาสตร์ ชาวไอร์แลนด์ ทดลองเป็นคนแรกในปี ค.ศ.1869

เหตุที่เห็นลำแสงในคอลลอยด์ ?

เพราะอนุภาคที่กระจายอยู่ในคอลลอยด์มีขนาดโตพอที่จะทำให้แสงที่ตกกระทบเกิดการสะท้อนและกระจัดกระจายมาสู่สายตาเรา  ส่วนสารละลาย มีอนุภาคเล็กมากจนไม่สามารถทำให้เกิดการกระจายแสงได้ เราจึงมองไม่เห็นลำแสง